In het hart van Zagreb, Kroatië, bevindt zich een charmant stukje geschiedenis en technisch vernuft, bekend als de Zagrebse kabelbaan. Plaatselijk bekend als de Zagrebačka uspinjača, is deze kabelbaan niet alleen een vervoermiddel, maar ook een geliefd symbool van de stad. Het verbindt de Benedenstad (Donji grad) met de Bovenstad (Gornji grad). Met een spoorlengte van slechts 66 meter is het een van de kortste kabelbanen voor openbaar vervoer ter wereld. Ondanks zijn bescheiden lengte, is de Zagrebse kabelbaan doordrenkt met geschiedenis en biedt het een unieke ervaring voor zowel de lokale bevolking als toeristen.
Het verhaal van de Zagrebse kabelbaan begint aan het einde van de 19e eeuw, toen een bouwondernemer uit Osijek, D.W. Klein, de noodzaak inzag van een gemakkelijke verbinding tussen de drukke Benedenstad en de historische Bovenstad. Toen hij de drukke voetgangersstroom in de Tomićeva-straat observeerde, stelde Klein de bouw van een kabelbaan voor. De stadsautoriteiten verleenden de benodigde vergunningen in oktober 1888 en de bouw begon in mei 1889.
Het project kende echter vele uitdagingen, waaronder een grote tegenslag tijdens de eerste testrit in februari 1890, toen het hoofdlager van de machine brak en aanzienlijke schade veroorzaakte. Ondanks deze obstakels werd de kabelbaan officieel geopend op 8 oktober 1890, aanvankelijk aangedreven door stoom. Pas op 23 april 1893 begon het met reguliere operaties, tot groot genoegen van de stadsbewoners.
In de loop der jaren kreeg de kabelbaan de bijnaam zapinjača vanwege de frequente mechanische problemen die soms vereisten dat passagiers moesten helpen duwen. In 1934 werd de verouderde stoommachine vervangen door een elektromotor, wat de betrouwbaarheid aanzienlijk verbeterde. Na decennia van dienst werd de oorspronkelijke kabelbaan in 1969 als onveilig beschouwd en stopte de operaties. Een uitgebreide reconstructie volgde, waarbij het oorspronkelijke bakstenen viaduct werd behouden en andere componenten werden gemoderniseerd. De nieuwe kabelbaan, uitgerust met vernieuwde voertuigen en een elektrisch aandrijfsysteem, werd op 26 juli 1974 ingehuldigd en dient sindsdien trouw de stad.
De Zagrebse kabelbaan bestaat uit twee wagens, elk met een capaciteit van 28 passagiers (16 zittend en 12 staand). De wagens zijn 5,64 meter lang en wegen 5,05 ton als ze leeg zijn, met een draagvermogen van 2,24 ton. De elektromotor, gelegen bij het bovenstation, heeft een vermogen van 28,5 kW en werkt op 400 V gelijkstroom, waardoor de kabelbaan met een maximale snelheid van 1,5 meter per seconde kan rijden. De reis tussen de twee stations duurt slechts 64 seconden, waarbij de kabelbaan een verticale afstand van 30,5 meter aflegt op een helling van 52 procent.
De kabelbaan opereert op een paar sporen die zijn gelegd op een betonnen viaduct met acht halfronde bogen, elk 2,5 meter breed, gebouwd van baksteen en kalkmortel. Ondanks de constante mechanische belasting is de oorspronkelijke structuur opmerkelijk intact gebleven, met enkele bogen die nu kunstgalerijen en souvenirwinkels huisvesten. De sporen zelf zijn 66 meter lang en 1,2 meter breed, met een trekkabel van 22 mm diameter die zorgt voor een veilige en efficiënte werking.
Speurtochten in Zagreb
Ontdek Zagreb met de digitale speurtocht van myCityHunt! Los puzzels op, beheers teamtaken en verken Zagreb op een spannende en interactieve manier!
Een rit met de Zagrebse kabelbaan is meer dan alleen een snelle stijging of daling; het is een reis door tijd en cultuur. Het benedenstation bevindt zich in de Tomićeva-straat, een schilderachtige laan met cafés, winkels en historische gebouwen. Terwijl de kabelbaan naar de Bovenstad klimt, worden passagiers getrakteerd op een charmant uitzicht op de omliggende architectuur en het bruisende leven van de stad beneden.
Het bovenstation opent naar de Strossmayer Promenade, een schilderachtige wandelroute die een prachtig uitzicht biedt op de skyline van de stad. In de buurt staat de Lotrščak-toren als een wachter, waarvan het dagelijkse kanonschot om 12 uur een traditie is die teruggaat tot de 19e eeuw. De Bovenstad zelf is een schatkamer van de geschiedenis van Zagreb, met bezienswaardigheden zoals de Steenpoort, de Sint-Marcuskerk en het gebouw van het Kroatische parlement allemaal op loopafstand.
De Zagrebse kabelbaan is niet alleen een functioneel stuk infrastructuur; het is een wettelijk beschermd cultureel monument. Het behoud en de werking ervan worden overzien door de Zagrebse Elektrische Tram (ZET), die ervoor zorgt dat dit historische juweel de stad blijft dienen terwijl het zijn oorspronkelijke uiterlijk en constructie behoudt. Regelmatig onderhoud en periodieke renovaties hebben de kabelbaan in uitstekende staat gehouden, waardoor het een geliefd en iconisch onderdeel van het stedelijke landschap van Zagreb blijft.
Tot slot is de Zagrebse kabelbaan een must-see attractie voor iedereen die de Kroatische hoofdstad verkent. De rijke geschiedenis, unieke technische kenmerken en culturele betekenis maken het een fascinerende ervaring die een blik biedt in het verleden terwijl het naadloos integreert in de moderne stad. Of je nu een geschiedenisliefhebber bent, een techniekfanaat of gewoon een nieuwsgierige reiziger, een rit met de Zagrebse kabelbaan is een onvergetelijke reis die de essentie van Zagreb vastlegt.
Koop nu tickets voor de speurtocht!
Met myCityHunt ontdek je duizenden steden over de hele wereld tijdens spannende speurtochten, schattenjachten en escape games!
myCityHunt vouchers zijn het perfecte cadeau voor veel gelegenheden! Verras jouw vrienden en familie met dit buitengewone evenementgeschenk. myCityHunt vouchers zijn vanaf de aankoopdatum 2 jaar geldig en kunnen binnen deze periode worden gebruikt voor een vrij te kiezen stad en tour uit het myCityHunt portfolio.